Ingxelo yokhuseleko inokuchaneka ngokobugcisa kwaye ishiye iqela lobunkokeli lingaqinisekanga ukuba lenze ntoni. I-gap ihlala ibonakala phakathi kobungqina kunye nesigqibo: oku kufunyaniswayo kuthetha ntoni kwishishini, kwaye kufuneka kutshintshe ntoni ngenxa yoko?
Qala ngomsebenzi obalulekileyo
Cinga ngesicelo esixhasa iiodolo zabathengi. Ubuthathaka kweso sicelo sineempawu zobugcisa, kodwa ukubaluleka kwayo kuxhomekeke kwinto esetyenziselwa yona ishishini, ulwazi oluyiphetheyo kunye nezinye iindlela ezikhoyo ngexesha lokuphazamiseka.
Ingxoxo eluncedo ke ngoko iqala ngomsebenzi. Kukuphi ukuzinikela kwabathengi, inkqubo yokusebenza okanye ubudlelwane obuthembekileyo buxhomekeke kule nkqubo? Oku kumisela imeko apho ireyithingi yobungqongqo bobugcisa kufuneka itolikwe.
Yahlula into efunyenweyo kwisiphumo sayo
Isiphumo sichaza imeko ephawulweyo. Umphumo uchaza oko loo meko inokuvumela phantsi kweemeko ezithile. Ukubhidanisa ezi zimbini kwenza ingxelo kube nzima ukuyicela umngeni kwaye isigqibo sinzima ukuba sibenaso.
Cela ikhonkco lokuqiqa. Luluphi ukufikelela oluya kufuna umchasi? Ziziphi iingqikelelo ezongezelelweyo eziyimfuneko? Bubuphi ubungqina obaqokelelwayo, yaye yeyiphi inxalenye yale meko engekavavanywa? Uvavanyo oluqinileyo lwenza ukuba loo mda ubonakale.
Yenza isigqibo esilandelayo sicace
Ingxoxo yobunkokeli iba nemveliso ngakumbi xa umba wezinto eziphathekayo ngamnye uncanyathiselwe kwisigqibo. Eso sigqibo sinokuba kukuxhasa ngemali ukulungiswa, ukutshintsha inkqubo, ukwamkela ukutyhileka okudalwe okanye ukuphanda ukungaqiniseki okubalulekileyo.
Ingcebiso kufuneka ibandakanye abaxhomekeke kunye nomnini. Iqela lobugcisa linokuphumeza ulungiso ngelixa umnini-shishini ethatha isigqibo sokuba uphazamiseko lwamkelekile na. Zombini iimfanelo kufuneka zibonakale.
Chaza ukuba uphuculo luya kujongeka njani
Ukuvala isenzo kwi-tracker sisiganeko solawulo. Uqinisekiso lufuna ubungqina bokuba i-exposure efanelekileyo itshintshile. Ngokuxhomekeke kumcimbi, oko kunokuthetha ukuvavanywa kwakhona, ukusetwa kwemvume ehlaziyiweyo, inyathelo lokubuyisela elisetyenzisiweyo okanye utshintsho oluphawulweyo kwindlela isilumkiso esiphathwa ngayo.
Gqiba ngento eza kuhlolwa phambi kokuba umsebenzi uqalise. Kungenjalo umbutho unokutyala umgudu obalulekileyo kwaye usengakwazi ukuchaza indlela isikhundla sawo esiphucuke ngayo.
I-ajenda esebenzayo yophononongo olulandelayo
Kumba ngamnye ophambili ngokubaluleka, beka imibuzo emihlanu etafileni: ngowuphi umsebenzi osemngciphekweni; bubuphi ubungqina obuxhasa inkxalabo; sesiphi isigqibo esifunekayo; umnini wesenzo; kwaye yintoni eya kubonisa ukuphucuka.
Olu lunxibelelwano iKhabhinethi ejolise ukuluseka phakathi kovavanyo oluhlaselayo kunye neengcebiso zobuchule. Ubunzulu bobugcisa buhlala bubalulekile. Ixabiso layo liyenyuka xa abantu abaphendula ngeshishini banokuyisebenzisa.
Ingxelo eluncedo inika ibhodi isigqibo sokuba ngabanini kunye neqela lobugcisa isenzo sokuqinisekisa.
Ukufunda ngakumbi
NIST Cybersecurity FrameworkImbono yeKhabhinethi
The Cybersecurity Cabinet

