Ripot mar arita nyalo bedo makare e yor teknoloji kendo pod oweyo jotelo ma ok ong’eyo gima onego gitim. Kinde mang’eny, pogruok nenore e kind gik ma nyiso adier kod yiero ma ng’ato ogolo: ang’o ma yudore ni nyiso ne ohala, to ang’o ma owinjore olok nikech mano?

Chak gi tich ma dwarore

Par ane program moro ma konyo jonyiewo mondo onyiew gik ma gidwaro. Olo ma nitie e programno nigi kido mag teknoloji, to ber mare bende luwore gi gima ohala tiyogo, weche ma oting’o kod yore mamoko ma yudore e kinde ma ng’ato ochung’ne.

Omiyo, mbaka ma konyo chakore gi gima itimo. En chiwruok mane mar janyiewo, yore mag tiyo kata winjruok mane ma igeno ma luwore gi sistem ni? Mae keto ranyisi ma nyaka lergo rang’iny mar pek mar teknoloji.

Pog gima iyudo kod gik ma biro bang’e

Gima oyudo nyiso chal moro ma ne oneno. Gima luwo bang’e nyiso gima chalno nyalo yiene e bwo gik moko moko. Ka ng’ato oketo gik ariyogo e kindgi, mano miyo ripot bedo matek ng’ado bura kendo bedo matek ng’ado bura.

Kwaye mondo omiyi ranyisi mag paro. Ang’o ma wasiki nyalo dwaro yudo? En paro mage mamoko ma dwarore? En gik mage ma ne ochoki, to en ng’ano mane ma ne pok otem? Ong’iyo matek miyo gikono nenore.

Ket yiero maluwo obed maler

Twak mar telo bedo gi ber mang’eny ka wach ka wach mar gik moko oriwre gi yiero. Okang’no nyalo bedo mar chiwo pesa mar loso gimoro, loko yo ma itiyogo, yie gi ng’eyo ma nigi giko kata timo nonro kuom wach moro maduong’ ma ok ong’ere.

Owinjore ni oting’o jogo ma ochung’negi kod wuon ot. Tim mar teknoloji nyalo timo lokruokno e seche ma wuon ohala ng’ado ka be ng’ato nyalo geng’o tich. Owinjore ni ting’ ariyogo duto onen.

Lere kaka bero biro nenore

Kuong’o tim moro e traka en gima timore e yore mag loch. Gima omiyo ng’ato bedo gi adier dwaro ni obed gi neno monyiso ni ng’at ma ng’iyo gik moko oselokore. Kaluwore gi wachno, mano nyalo nyiso ni ibiro timo tem kendo, ibiro ng’ad bura kendo ibiro ng’ad bura kendo ibiro ng’ad bura, ibiro ng’ado bura kata ibiro neno lokruok ma ibiro neno e kaka itiyo gi alarm.

Yier gik ma ibiro ng’iyo kapok tich ochako. Ka ok kamano, riwruok moro nyalo keto teko mang’eny kendo pod ok onyal lero kaka rang’iny mare osebedo maber.

Ajenda ma tiyo mar nono mabiro

Kuom wach ka wach ma onego oket mokuongo, ket penjo abich e mesa: en tich mane ma ni e arita; ang’o ma nyiso ni parono siro; en yiero mane ma dwarore; ng’ano ma nigi timno; kendo gima biro nyiso ni ng’ato timo maber.

<2Zepa> Mano e tudruok ma Kabinet dwaro keto e kind ng’ado bura ma ok owinjore kod rieko ma ng’ato nyalo chiwo. Ng’eyo matut mar teknoloji pod en gima dwarore. Nengo mare medore ka ji ma nigi ting’ mar timo ohala nyalo tiyo kode.

Ripot ma konyo miyo board ng’ado bura mar bedo gi ng’ato kendo miyo jotend pinyno ng’ado bura mar ng’ado bura mar ng’ado bura.

Somo mathoth

NIST Cybersecurity Framework

Neno ma wuok kuom Kabinet
The Cybersecurity Cabinet