. Ebia adwuma bi benya ahobammɔ ho nhyehyɛe, nnansa yi akontaabu ne ɔkwankyerɛ a ɛyɛ aniberesɛm. Ɛnonom yɛ mfiase a mfaso wɔ so. Ɛda so ara hia sɛ obi a ɔde ne sika hyɛ mu no te nea adanse no si so dua ankasa, asiane ahorow a ɛda so ara wɔ hɔ ne nea ebia ebehia sɛ owura a odi hɔ no yɛ ase.

. Kyerɛkyerɛ gyinaesi no mu ansa na woabisa adanse no

no. Nsiyɛ a wɔde yɛ adwuma wɔ bere nhyehyɛe ne atirimpɔw. So asɛmmisa no ne sɛ ebia wɔbɛtoa so, nea ɛsɛ sɛ wɔhwehwɛ mu kɔ akyiri anaasɛ nea ɛsɛ sɛ wɔde di kan bere a wɔawie no? Mmuae no na ɛkyerɛ nsɛm a ɛho hia.

no. Fi ase de adwumayɛ dwumadi ne nneɛma a egyina so a ɛhyɛ sika a wɔde bɛto mu no ase. Ɛsɛ sɛ nhwehwɛmu a ɛyɛ teateaa ka nea ebetumi de asi hɔ wɔ bere a ɛwɔ hɔ no mu ne nea ɛda so ara yɛ nea entumi nyɛ ho hwee.

. Hwehwɛ baabi a awerɛhyem a ɛwɔ hɔ dedaw no kɛse

. Amanneɛbɔ bi a ɛwɔ hɔ no nkyerɛkyerɛ nea wɔka ho asɛm no mu. Nhyehyɛe ahorow bɛn na wɔhwehwɛɛ mu? Nkyerɛase ahorow ne nneɛma a atwa yɛn ho ahyia bɛn? So na adwuma no yɛ nkrataa mu nhwehwɛmu anaasɛ nhwehwɛmu a wɔyɛ no nnam? So akyiri yi wodii nea ɛho hia a wohui no ho adanse sɛ wɔateɛteɛ?

. Saa nsɛmmisa yi boa ma wohu ahotoso kɛse a obi a osi gyinae betumi de ama adanse no. Wɔsan nso siw nhwehwɛmu biako a wɔde ahwɛyiye atoto ano sɛ wɔbɛkyerɛ ase sɛ awerɛhyem a ɛfa ahyehyɛde no nyinaa ho.

. Hwɛ adwumayɛ mu owurayɛ

. Ahobanbɔ adwuma gyina nnipa, tumi krataa ne akwan horow so. Bisa hena na ɔwɔ nhyehyɛe ahorow a ɛho hia, hena na obetumi ama nsakrae ho kwan ne nea ɛba bere a onipa titiriw anaa nea ɔde nneɛma ma no nni hɔ no.

. Asɛm bi betumi ayɛ nea ɛyɛ mmerɛw wɔ mfiridwuma mu sɛ wɔbɛteɛteɛ nanso ɛyɛ den wɔ adwumayɛ mu efisɛ akwan a wɔfa so nya, nimdeɛ anaa tumidi no yɛ nea wɔaboaboa ano. Ɛno ka sɛnea mfaso wɔ so ne sɛnea wɔsiesie nneɛma nnidiso nnidiso wɔ asɛm bi akyi.

. Ma nneɛma a wontumi nsi pi no da adi

. Mpɛn pii no, nneɛma a wobetumi anya bere a wɔreyɛ nsiyɛ no sua. Nsɛmmisa bi bɛkɔ so a wonnya ho mmuae, na nsɛm a wɔka no bi begyina nsɛm a nea wɔde wɔn ani asi so no de ama so. Saa anohyeto ahorow no ka gyinaesi ho nsɛm no ho.

. Nhwehwɛmu a emu da hɔ tetew nsɛm a wɔagye atom, adwumayɛfo ananmusifo ne nsɛmmisa a wɔabue ano. Afei wobetumi de wɔn ani asi sɔhwɛ foforo anaa animdefo nhwehwɛmu so wɔ baabi a ɛda adi kɛse sɛ ɛbɛsakra gyinaesi no.

no. Fa nea wɔahu no kɔ nkabom mu

. Mfaso wɔ nsiyɛ so kɛse bere a nea wɔahu no tra ase wɔ asɛm no mu no. Ɛsɛ sɛ nneɛma a wɔda no adi no kyerɛ ase kɔ nneyɛe a wɔato din, nea egyina so ne nnidiso nnidiso ankasa ma nkabom bere no.

. Nneɛma a wɔahu wɔ Intanɛt so no kyerɛ sɛnea wɔyɛ nneɛma a wɔde di dwuma wɔ ɔkwan a ɛtrɛw so. Mmara, sikasɛm ne apam ho atemmuo da so ara wɔ afotufoɔ a ɛfa ho no nsam. Cabinet’s dwumadie ne sɛ ɛbɛma ahobanbɔ ho adwene a ɛda adi pefee a saa gyinaesifoɔ no bɛtumi de adi dwuma.

. Botae no ne sikasɛm mu gyinaesi a emu da hɔ ne nhyehyɛe a wɔde nimdeɛ pii bɛyɛ wɔ nea ɛbɛba akyi no ho.

. Adwene bi a efi Kabinet no hɔ
The Cybersecurity Cabinet